Ymweliad â Chanada yn nodi dechrau prosiect newydd AmaethDrefol (AgriUrban) Cymru

Fe wnaeth tîm o staff o Goleg Sir Gâr a Choleg Ceredigion ymweld â Choleg Durham yng Nghanada gyda’r bwriad o ddatblygu rhaglen ffermio trefol ar gampws Gelli Aur ac yn y pen draw ar draws Cymru.

Roedd yr ymweliad yn bosibl o ganlyniad i gyllid Taith, sef rhaglen gyfnewid a ariennir gan Lywodraeth Cymru a gyflwynir gan Raglen Gyfnewid Dysgu Rhyngwladol.

Mae Canolfan Arloesi Barrett mewn Amaethyddiaeth Drefol Gynaliadwy yn arweinydd cydnabyddedig ym maes addysg amaethyddiaeth drefol, gyda gweledigaeth o ddod yn hwb rhagoriaeth mewn ymarferion amaethyddol trefol a gydnabyddir y rhyngwladol.

Ar hyn o bryd, mae seilwaith cyfyngedig yng Nghymru i gefnogi profiadau gweithredol, ymarferol mewn ffermio trefol fel rhan o’r cwricwlwm, sy’n effeithio ar argaeledd cynnyrch lleol, ffres a chyfleoedd ar gyfer hyfforddiant. 

Mae’r rhaglen ffermio trefol yng Ngholeg Durham hefyd yn cynnig prentisiaethau a chyflogaeth i fyfyrwyr ac mae’r cynnyrch maen nhw’n tyfu yn bwydo’n uniongyrchol i fwyty’r coleg, Bistro ’67 sydd ag athroniaeth ‘pridd i’r plât’.

Bydd cyflwyniad ffermio trefol ar gampws Gelli Aur, sef campws amaethyddol a fferm weithredol Coleg Sir Gâr, yn dechrau mynd i’r afael â materion fel lleihau taith bwyd, cefnogi rhwydweithiau bwyd lleol a darparu cyfleoedd dysgu wedi’u hanelu at gynaliadwyedd.

Yn y pen draw, bydd y prosiect partneriaeth hwn yn datblygu rhaglen gyfoethogi o’r enw AmaethDrefol Cymru (AgriUrban Wales) fydd yn mynd i’r afael â’r bwlch sgiliau cyfredol ym maes addysg ffermio trefol. 

Mae hefyd gan Goleg Durham bartneriaeth â chwmni sy’n darparu twnelau polythen polycarbonad cryf iawn a ddyluniwyd yn Shetland ac a adeiladwyd i wrthsefyll buanedd gwynt uchel a’r hinsoddau mwyaf garw.

Fel rhan o’r bartneriaeth gydweithredol hon rhwng Canada a Chymru cynhelir cynhadledd ar-lein ar gyfer myfyrwyr o’r ddau goleg, gan edrych ar feysydd allweddol fel iechyd pridd, technegau tyfu a defnyddio systemau Polycrub. 

Bydd y gynhadledd yn archwilio pynciau fel gwytnwch hinsoddol mewn ffermio trefol, ffermio fertigol, ffactorau amgylcheddol yn ymwneud â chynnyrch cnydau ac addasu ffermio trefol i hinsoddau lleol.

Cafodd staff o gampws Gelli Aur daith o gwmpas Coleg Durham, ei Fferm Drefol Ajax, swyddfa addysg ryngwladol a’i ganolfan frodorol yn ogystal ag ymweliad â Fferm Brooks a Fferm Blue and Silver Coleg Pickering.

Staff y coleg a deithiodd i Ganada, diolch i gyllid Taith, oedd Liz Bowes, pennaeth amaethyddiaeth, Jemma Parsons, pennaeth yr Academi Sgiliau Gwyrdd, Katie Court, llwybr rheolwr cwricwlwm ar gyfer amaethyddiaeth a Claire MacKerras, cyfarwyddwr cwricwlwm (dwyrain). 

Meddai Pennaeth amaethyddiaeth yng Ngholeg Sir Gâr a Choleg Ceredigion: “Fe wnaeth yr ymweliad â Chanada atgyfnerthu gwerth datblygu partneriaeth gref â choleg sy’n arwain ymarfer arloesol mewn cynhyrchu bwyd cynaliadwy, pridd-i’r-plât. 

“Byddai gweithio gyda’n gilydd yn galluogi dysgu a rennir ac ymgysylltiad ystyrlon myfyrwyr, gan helpu i lywio a gwella mentrau tebyg yng Ngholeg Sir Gâr.”  

Mae taith gyfnewid hefyd ar y gweill i Goleg Durham yng Nghanada ymweld â champws amaethyddol Coleg Sir Gâr yng Ngelli Aur.